“Gördüğüm Amerikalıların çoğu Türkiye’yi gelip gezmiş insanlardı, burası hakkında olumsuz bir görüşle karşılaşmadım ama Türkiye’nin savaşta olduğunu veya Afrika kıtasında olduğunu zannedenler de vardı.”

Sinem Çelik.... İzmir Ekonomi Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Finansman bölümü öğrencisi... İstanbullu ama İzmir’i de çok seviyor. 19 yaşında, ikizler burcu... O iyi bir ressam... En çok otomobilleri seviyor. Çok iyi araba kullanıyor, “trafik canavarı olmayın” diyor. Arkadaşları arasında girişkenliği ile tanınıyor. Bir çok öğrenci kulübünün kuruculuğunu yapmış üniversitesinde... Sinem ile İzmir Ekonomi Üniversitesi’nde söyleştik...

Work&Travel programıyla Amerika’nın hangi şehrine gittin ve ne kadar kaldın? Kaç şehir gördün? Amerika’ya ilk ayak bastığında neler hissettin?
North Carolina-3 ay kaldım. Hiçbir yer gezmedim fırsatım olmadı. Amerika’ya indiğimde çok tedirgindim çünkü telefon numaralarını bavulumda unutmuştum, neyse ki şirketten karşılamaya gelenleri gördüm, daha sonra zaten tedirginliğin yerini artık heyecan almıştı.

Amerika’ya gittiğin zaman işveren seni havalimanında karşıladı mı? İşyerinde yoğun ilgi gördün mü? Bu beklentide olan öğrencilerimiz için söylemek istediğin bir şey var mı?
Evet. İşyeriyle ilgili karşılamada veya uğurlamada hiçbir sorun yaşamadım, ulaşım çalıştığım yerde çok kolay olmadığı için ulaşımı işverenlerim sağlıyordu o anlamda çok memnun kaldım

İlk başta alışmakta çok zorluk çektin mi? Nelere alışmakta güçlük çektin ve en çok hangi sorunlarla karşılaştın?
Bir hafta alışma süresi oldu, konuşulanları anlamakta zorluk çekiyordum çünkü daha önce o kadar yoğun İngilizce konuşulan bir yerde bulunmamıştım. Ama daha sonra bu sorunda ortadan kalktı,rahatça anlamaya başladım.

Ne tür işler yaptın?
Orda sadece garsonluk yaptım. İkinci bir iş imkanımız yoktu.

Saat ücretin ve aylık kazancın neydi? Hep aynı saat ücreti ile mi çalıştın? İşveren herhangi bir artış yaptı mı saat ücretinde?
Saat başı 2,13$ alıyordu artı tip, her hesaptan %17 alıyordum. Haftalık 270 dolar civarı kazanıyordum, ama haftada 2 gün hariç yarım gün çalışıyordum kendi isteğimle.

Bütün danışmanlık şirketleri Work&Travel’a katılmak için harcanan masrafın geri kazanılabildiğini, hatta alışveriş yapmış olarak geri dönülebileceğini söylüyor. Sen Türkiye’ye dönerken program bedelini gerçekten çıkarabildin mi? Belli bir birikim ile Türkiye’ye döndün mü?
Toplamda 3500 dolar kazandım, gelirken yanımda 1000 dolar vardı, paranın diğer kısmı ile de genelde alışveriş yaptım.

Giden tüm öğrencilerin Amerika’da ucuz olması nedeniyle özellikle bolca elektronik alışverişi yaptığını duyuyoruz. Sen de yanında ikinci bir hediye bavulla gelenlerden misin?
Elektronik şeyleri sevmediğim için almadım, kıyafet dolu bi bavulla geldim.

Dünya görüşün, hayattan beklentin, insanlarla olan iletişimin gibi konularda Amerika’ya gitmeden önceki sen ile, orada yaşadıktan sonraki sen arasında ne gibi değişiklikler oldu?
Mutlaka değişiklikler oluyor, çünkü daha önce bu kadar yoğun bir iş temposuyla çalışmamıştım ve bu durum size sorumluluk yüklüyor, elinize geçen parayı nasıl değerlendirebileceğinizi öğreniyorsunuz. Ayrıca, farklı insanları tanıyorsunuz ve bu size deneyim olarak dönüyor.

Work&Travel programına katıldıktan sonra Türkiye’ye ve insanlara karşı bakış açınızda ne gibi değişiklikler oldu?
Aradaki farkı daha kolay görebiliyorum artık daha eleştirel bakıyorum.

Orada yaşarken Türkiye’nin ve Amerika’nın hayat koşulları arasında ne gibi farklar dikkatini çekti?
Oradaki hayat şartları elbette burada yüksek ve kazancınız da ona göre oluyor. Orada genel olarak bilinçli bir toplum var ancak kültürel anlamda çok bütün olduklarını söyleyemem.

Amerikalıların biz Türklere karşı yaklaşımı nasıldı? Türkiye hakkında fikirlerini sordun mu veya nasıl bir izlenim oluştu sende?
Gördüğüm Amerikalıların çoğu Türkiye’yi gelip gezmiş insanlardı, burası hakkında olumsuz bir görüşle karşılaşmadım ama Türkiye’nin savaşta olduğunu veya Afrika kıtasında olduğunu zannedenler de vardı.

Amerika’daki iş hayatı hakkında ne düşünüyorsun? Amerikalılar çalışırken nasıl? Biz Türklerle bir karşılaştırma yapabilir misin?
Orada iş hayatı çok disiplinli, Amerikalılar çok ağır işlerde bile çok zor şikayet ediyorlar, iş iştir mantığı var. Dışarıda çok rahat şakalaştığınız bir insanla işte resmi olabiliyorsunuz.

Gerçekten İngilizcen ilerledi mi? Bildiğin gibi pek çok İngilizce öğrenen hazırlık öğrencisi var üniversitelerde. Onlara İngilizcelerini ilerletmeleri konusunda Work and Travel’a katılmalarını tavsiye eder misin?
İngilizcem ciddi anlamda ilerledi,şu an çok rahat bir yabancıyla konuşabiliyorum en azından yanlış cümle kurar mıyım korkusunu atlattım.

İngilizceni çalışırken mi, yoksa sosyal hayat içinde mi geliştirdin?
Garsonluk yaptığım için işte de insanlarla iç içeydim evde de konuşmam gerekiyordu, o yüzden hem dışarıda hem de işte İngilizcemi geliştirdim.

Hangi ülkelerden arkadaşların oldu? Senin gibi Work&Travel programına “başka ülkelerden katılmış öğrencilerle” karşılaştın mı?
Polonya’dan ve Makedonya’dan insanlarla karşılaştım.

Amerikalıların genelde çok kötü yemek kültürleri olduğu söylenir, gerçekten yemek konusunda sıkıntı yaşadın mı?
Bizim yemeklerimizi özledin mi? Annenin en çok hangi yemeğini özledin Çok kötü olduğunu söyleyemem ama bizimkine benzemiyordu genelde kızartma yiyorlar ve tabii et ağırlıklı ama normalde de bu tarzda yediğim için çok zorlanmadım. Tabii arada dolma veya mantı krizine girebiliyorduk

Amerika’da kaldığın süre zarfında aklında kalan bir anını Work&Travel’a katılmayı düşünen öğrenci okurlarımızla paylaşır mısın?
Çalıştığım yerde bizim dışımızda Türk yoktu,ancak bir gün patronum geldi ve otelde Türklerin kaldığını söyledi orda 3 ay kaldıktan sonra bir Türk görmek çok garip bir duygu. Daha sonra bizim için Türk aileyi restoranta davet etmişlerdi artık herkesle ingilizce konuştuğumuz için bir an İngilizce konuşmaya başladık, sonradan yarı İngilizce yarı Türkçe devam ettik, kısa ama hoş bir görüşme olmuştu bizim için.

Amerika’ya gittiğin zaman işin hazır mıydı? Bu konuda sen sorun yaşamadıysan bile, Amerika’ya gittiği zaman işinin hazır olmadığını ve sorun yaşadığını gördüğün öğrenciler oldu mu?
Evet. Bir arkadaşım gittiğinde işi hazırmış ancak beklediği gibi bir iş bulamamış, o yüzden CIEE’yi arayıp iş değişikliğinde bulunmuştu.

Gittiğin zaman kalacağın yer hazır mıydı? Konaklamayla ilgili sorunun oldu mu?
Bizim için hazırlanan ev indiğimiz güne yetişmediği için bir hafta başka bir evde kaldık ama daha sonra kendi evimize geçtik, daha sonra da bir sorun olmadı.

Vize mülakatından korkan öğrencilerimiz için söylemek istediğin bir şey var mı? Sence korkmakta haklılar mı?
Vizeye gitmeden önce bende çok paniktim ama benim vizem çok kısa sürdü, yaklaşık 15 dakika, hiçbir sorunla karşılaşmadım, ama çok heyecanlı olduğum için bir ara Türkçe konuştum, yine de bir sorun çıkmadı.

Work and Travel programına öğrenci gönderen pek çok firma var. Öğrenciler acenta seçimi yaparken sence neye dikkat etmeli?
İlgi çok önemli çünkü Amerika’da çalışma şartlarıyla ilgili çoğu kişinin bilgisi yok ve bu anlamda firmanın ilgisi önemli oluyor. Ayrıca işlerin gecikmeden yapılması, bilet tarihi ile ilgili değişiklerde yardımcı olunması önemli bir ölçek benim için

Sen Advis’i nerden duymuştun? Advis’i seçmendeki en önemli etken neydi?
Arkadaşım tavsiyesiyle Advis’le görüşmeye gittim, gördüğüm ilgi ve güven seçimimde etken oldu. Daha önce de bir şirketle görüşmüştüm, karşılaştırdım ve Advis’i seçtim.

Birçok firma varken neden özellikle Advis’i tercih ettin. Gerçekten beklediğin ilgiyi, yardımı, hizmeti alabildin mi? Amerika’ya gittiğinde iyiki de Advis ile programa katılmışım dediğin oldu mu?
Diğer şirketlerle karşılaştırdığımda aradaki farkı görebildim, bu yüzden seçtim. Özellikle vize görüşmelerine gitmeden önce gördüğüm ilgi karşısında iyi ki seçmişim dedim. Amerika’dayken de bir sorun yaşamadığım için memnun kaldım.

Amerika’dayken de seninle iletişim kurdular mı? Bir problem ile karşılaştığında Advis size danışmanlık hizmetini sunmaya devam etti mi?
Evet, mail yoluyla haberleşiyorduk.