Work&Travel programıyla Amerika’nın hangi şehrine gittin ve ne kadar kaldın? Kaç şehir gördün? Amerika’ya ilk ayak bastığında neler hissettin?
İlk önce Grafton şehrindeydim. Orada iki gün kaldıktan sonra Williamsburg'a geçtim. İlk indiğim zaman patromun ve eşi beni karşıladı çok güzel bir duyguydu. Orada Grafton, Cleveland, Newyork, Washington, Baltimore, Virginia ve Richmont şehirlerine gittim.
Amerika’ya gittiğin zaman işveren seni havalimanında karşıladı mı? İşyerinde yoğun ilgi gördün mü? Bu beklentide olan öğrencilerimiz için söylemek istediğin bir şey var mı?
İlk gittiğim yerde patronum çok sert olduğu için Advis ile konuşup işimi hemen değiştirdim. İkinci işim çok mükemmeldi. İş arkadaşlarım çok sevecendi.
İlk başta alışmakta çok zorluk çektin mi? Nelere alışmakta güçlük çektin ve en çok hangi sorunlarla karşılaştın?
Aslında çok zor olmadı. Sadece oradaki otobüs sistemine alışmam çok zor oldu. Amerika’da herkes yardım sever davranıyor bu yüzden hiç zorluk olmadı.
Ne tür işler yaptın?
Busch Gardens adlı eğlence parkında operatör olarak çalıştım.
Saat ücretin ve aylık kazancın neydi? Hep aynı saat ücreti ile mi çalıştın? İşveren herhangi bir artış yaptı mı saat ücretinde?
Saat ücreti 6.5 dolardı. Aylık yaklaşık 2000 dolar kazandım.
Bütün danışmanlık şirketleri Work&Travel’a katılmak için harcanan masrafın geri kazanılabildiğini, hatta alışveriş yapmış olarak geri dönülebileceğini söylüyor. Sen Türkiye’ye dönerken program bedelini gerçekten çıkarabildin mi? Belli bir birikim ile Türkiye’ye döndün mü?
Gelirken cebimde sadece 12 dolar vardı. Bunun nedeni Amerika’da çok dolaştım çok alışveriş yaptım belki harcamasam olabilirdi.
Giden tüm öğrencilerin Amerika’da ucuz olması nedeniyle özellikle bolca elektronik alışverişi yaptığını duyuyoruz. Sen de yanında ikinci bir hediye bavulla gelenlerden misin?
Aynen öyle. Giderken hiçbir şey götürmesem iyi olurmuş. Ne görürsem almak istedim sonucu biraz zahmetli oldu.
Dünya görüşün, hayattan beklentin, insanlarla olan iletişimin gibi konularda Amerika’ya gitmeden önceki sen ile, orada yaşadıktan sonraki sen arasında ne gibi değişiklikler oldu?
Tek başıma bir şeyler başarabildiğimi anladım. Amerikalıların nasıl yaşadığını nasıl insanlar olduğunu öğrendim. Gelecekte yapacağım işlerde kesinlikle Amerika’nın izleri olacak.
Work&Travel programına katıldıktan sonra Türkiye’ye ve insanlara karşı bakış açında ne gibi değişiklikler oldu?
Türk insanı olarak gülmeyi öğrenmeliyiz. Bunun ne kadar olduğunu artık biliyorum. Karamsar yaşamayı bırakıp bir şeyler üretmenin hem kendimize hem de topluma ne kadar fayda sağladığını anladım.
Orada yaşarken Türkiye’nin ve Amerika’nın hayat koşulları arasında ne gibi farklar dikkatini çekti?
Amerika’dayken gelecek kaygısı almayan insanlar gördüm. Devamlı çalışan insanlar. Yüksek maaşları var yaşam şartları mükemmel neden yatırım yapmak istesinler ki.
Amerikalıların biz Türklere karşı yaklaşımı nasıldı? Türkiye hakkında fikirlerini sordun mu veya nasıl bir izlenim oluştu sende?
Bizi Avrupa olarak biliyorlar. Klasik Avrupalı insan muamelesi yapıyorlar.
Amerika’daki iş hayatı hakkında ne düşünüyorsun? Amerikalılar çalışırken nasıl? Biz Türklerle bir karşılaştırma yapabilir misin?
İmkansız. Her şey sistemli olmak zorunda.
Bu arada gerçekten ingilizcen ilerledi mi? Bildiğin gibi pek çok ingilizce öğrenen hazırlık öğrencisi var üniversitelerde. Onlara İngilizcelerini ilerletmeleri konusunda Work and Travel’a katılmalarını tavsiye eder misin?
Tabiki faydası olmuştur. Devamlı İngilizce konuşmak zorundasınız istemeseniz de ilerler.
İngilizceni çalışırken mi, yoksa sosyal hayat içindemi geliştirdin?
Çalışırken geliştirdim. Çünkü sosyal hayat içinde devamlı Türklerle konuşuyordum.
Hangi ülkelerden arkadaşların oldu? Senin gibi Work&Travel programına “başka ülkelerden katılmış öğrencilerle” karşılaştın mı?
Polonya, Rusya, Romanya, Fransa ve Almanya’dan insanlarla tanıştım.
Amerikalıların genelde çok kötü yemek kültürleri olduğu söylenir, gerçekten yemek konusunda sıkıntı yaşadın mı? Bizim yemeklerimizi özledin mi? Annenin en çok hangi yemeğini özledin?
Her gün istinasız tavuk ya da balık yedim. Bunlar dışındaki tüm annemin yemeklerini özledim:)
Amerika’da kaldığın süre zarfında aklında kalan bir anını Work&Travel’a katılmayı düşünen öğrenci okurlarımızla paylaşır mısın?
Aklımda kalan anı çalışırken başımdan geçti. Görevde bulunduğum eğlence aletinden müşterinin biri atladı ben de hemen suya atlayarak kızı kurtarmıştım. Bu olayın sonucunda teşekkür mektubu ve yemek kartları verdiler. Ama bunu herhalde ömrümün sonuna kadar unutamam.
Amerika’ya gittiğin zaman işin hazır mıydı? Bu konuda sen sorun yaşamadıysan bile, Amerika’ya gittiği zaman işinin hazır olmadığını ve sorun yaşadığını gördüğün öğrenciler oldu mu?
İşim hazırdı ama orada gidip de işe alınmayan bazı kişilerle karşılaştım.
Gittiğin zaman kalacağın yer hazır mıydı? Konaklamayla ilgili sorunun oldu mu?
Hepsi hazırdı ama ikinci işe gittiğimde kalacak yer sorunu çektim. İki hafta otelde kaldım.
Vize mülakatından korkan öğrencilerimiz için söylemek istediğin bir şey var mı? Sence korkmakta haklılar mı?
Mülakat aslında senin gidip döneceğinin kesin olup olmadığını anlamak için yapılıyor. Eğer bunu ispatlarsanız sorun yok.
Work and Travel programına öğrenci gönderen pek çok firma var. Öğrenciler firma yaparken sence neye dikkat etmeli?
İmzaladıkları belgeleri çok iyi okumalılar. Bununla ilgili sorun çeken çok insan oldu.
Sen Advis’i nerden duymuştun? Advis’i seçmendeki en önemli etken neydi?
Seminerde duydum. Advis’in sponsorları bana güven verdi.
Gerçekten beklediğin ilgiyi, yardımı, hizmeti Advis’ten alabildin mi? Amerika’ya gittiğinde iyi ki de Advis ile programa katılmışım dediğin oldu mu?
Yani genel olarak fazla sorun olmadı. Danışmanımın elinden geleni yaptığını düşünüyorum.
Amerika’dayken de Seninle iletişim kurdular mı? Bir problem ile karşılaştığında Advis size danışmanlık hizmetini sunmaya devam etti mi?
Evet. Özellikle Arzu hanımın ilgisi çok iyiydi. Bu yolla tekrar teşekkür ediyorum.
Murat Erat , 06.01.2007
