Work and Travel Röportajları

Fatma Dolma - Doğu Akdeniz Üniversitesi

Fatma, Doğu Akdeniz Üniversitesi Uygulamalı Matematik ve Bilgisayar 3.sınıf öğrencisi... Bölümünden de anlayabileceğiniz gibi O, son derece akıllı biri... Koç burcunun tüm özelliklerini taşıyor. Neşeli, sevecen, çeşitli konularda merak sahibi ve enerjik. Yaşamdan ne istediğini biliyor ve onun peşinde koşmayı seviyor. Arkadaşları arasında girişkenliği ve sosyalliği ile tanınan Fatma'nın en büyük hobisi müzik dinlemek, seyahat etmek ve bilgisayarlar.

Amerika'da Rehoboth Beach, DELAWARE'de bir oyuncak mağazasında, satış elemanı olarak çalıştım.

Çalıştığın yerdeki görevini kısaca tanımlayabilir misin?
Sizler de bilirsiniz, bazi peluş ayılarda "seni seviyorum vb. muzikler vardir. Benim görevlerimden biri, küçük müşterilerim geldiginde onların beğendigi ayı için müzik isteyip istemediklerini sormaktı. :) Ve inanamayacaksınız ama, oyuncak ayı icin kıyafet seçmelerine de yardımcı oluyordum. Son derece zevkli bir işim vardı. :) Bunlara ek olarak, ayıların elyaflarını küçük kahramanlarımızla oyun oynar gibi doldurmak, ayılarımızı banyo alanında küçük kahramanlarımız hava ile banyo yaptırırken yardım etmek ve "adoption certicate" doldurmalarına yardım etmek de görevlerim arasındaydı.

Amerika'ya gittiğin zaman işveren seni havalimanında karşıladı mı? Eğer karşılamadıysa, çalışacağın yere ulaşım konusunda sıkıntı çektin mi?
Amerika'ya gittigimde isverenimin beni karşılamayacağını, Amerika'ya gitmeden önce kendisiyle önceden konuşarak öğrenmiştim . Ve nasil gideceğim konusunda bilgi almıştım. Tek SIKINTIM gideceğim yere beni götürecek son otobüsü kaçırmamdan kaynaklandı ve bundan dolayı 17 saat otogarda bekledim ama benim gibi bekleyen çok öğrenci oldugundan ve yanımda 1 sırt çantası olduğundan hiçbir SIKINTI çekmedim ;)

Amerika'ya gittiğin zaman işin hazır mıydı? Amerika'ya gittiği zaman işinin hazır olmadığını ve sorun yaşadığını gördüğün öğrenciler oldu mu?
Amerika'ya gittigimde tabii ki işim hazırdı .. bir iki gun sonra çalışmaya başladım. Gittiğim gün hemen işe başlamam, uyku düzenimi sağlamam için büyük bir fırsattı:)

Tabii ki Amerika'ya gelip de iş kabul belgesindeki işyerinin yıllar öncesinde kapandığını ya da işinin hazır olmadığını görenlerle tanıştım. :(

İşyerine vardığında bir yabancı olarak yoğun ilgi gördün mü? Bu beklentide olan öğrencilerimiz için söylemek istediğin bir şey var mı?
Evet, yaka kartımda "TURKEY"yazması müşterilerin çok ilgisini çekiyordu. Ne yazık ki pek çok öğrenci programa para kazanma amacıyla katılıyor. :( Benim amacımın İngilizcemi geliştirmek olduğunu duyduklarında daha içten davrandılar ;) Bence doğal olun yeter, gerisi kendiliğinden geliyor:)

Ben ikinci işi de bulduğumdan haftalık kazancım 400$-500$ civarıydı. Aylık da 2000$-2500$ alıyordum. Ama bazı haftalar işler durgun olduğunda, kazancımda düşüşler oluyordu.:(

İşverenler performansa göre saat ücretini arttırabiiyor veya sezon sonunda bonus verebiliyorlar. Ya da terfi verebiliyorlar. İşverenin senin saat ücretinde herhangi bir artış yaptı mı ya da herhangi bir terfi ya da bonus aldın mı?
Kesinlikle hayır, bana bütün müşteriler "thank you for help" diyordu. System managerim ilk haftalar "good performans ..& good job.., nasıl herşeyiyle satıyorsun" diyor, beni takdir ediyordu. Ancak bunu verdiği ücrete hiç yansıtmadı.:(

İşverenin konaklama sağladı mı? Eğer kendin bulduysan, nasıl bir yol izledin?
İşverenim konaklama sağlamadı ama bu konuda yardımcı oldu :) Ben otobüsle Rehoboth Beach'e gittiğim zaman otobüs durağında, ellerinde Rehoboth Beach'i tanıtan broşürlerle bekleyen 2 bay ve 1 bayan vardı. Otobüsten indiğim zaman, kalacak yerimin olup olmadığını sordular. Bu kişilerin kiralık apartları vardı ve yardım önerdiler. Ben de işverenimin bana yardımcı olacağını söyledim. Hemen işverenimi aradılar ve kendi aralarında anlaştılar. Bizleri arabalarıyla eve kadar götürüp yerleştirdiler ;)

Nerde, kaç kişi ile kaldın? Haftada ne kadar ödüyordun konaklama için?
Apart evdeydik ilk haftalarda. 18 kişi kalıyorduk ama işyerlerine daha yakın ev bulan arkadaşlar ayrıldılar ve son ay 6 kişi falan kaldık.:) Haftada 90$ odüyorduk. Bu ücret bizim kaldığımız yere göre çok yüksekti. Bunu bilmemize rağmen, kalmaya devam ettik, çünkü yeni bir ev aramaya zamanımız yoktu.

Bulunduğun süre içinde farklı şehirleri görme imkanın oldu mu? Hangi şehirleri gezdin?
Çok gezemedim ama Newyork, Washington D.C , Philadelphia ve Delaware'i gezdim.

Programın seyahat ve eğlence kısmıyla ilgili olarak neler tavsiye edersin? Hangi şehirleri mutlaka görmeliler? Ve bunu en hesaplı şekilde nasıl yapabilirler?
Bence ekonomik gezi turlarına katılarak, çok hesaplı ve eğlenceli bir şekilde gezerler:)

Amerika'da işini görebilecek bir arabayı 500 USD'ye satın alabileceğin söyleniyor. Sen bulunduğun süre içinde araba kiraladın mı ya da satın aldın mı? Ne kadar ödedin?
Evet doğru, ben 1000$'a araba alıp, 3 ay kullandıktan sonra 900$'a satan arkadasları tanıyorum ama
ben araba almadım ve kiralamadım. Ben yerel otobüsleri kullanmayı tercih ettim, 2.10$'e bütün işimi görüyordum.

Work and Travel'a katılan öğrencilerin programa katılmak için yaptığı masrafı büyük ölçüde geri kazanılabildiği, hatta alışveriş yapmış olarak geri dönülebileceği söyleniyor. Sence bu ne kadar doğru? Peki sen ne kadar kazandın?
Kesinlikle doğru :) Ben 5000$ civarinda kazandım. Maaşımdan kesilen ve Türkiye'den başvuru yaparak alacağım vergiler de var. Bu vergilerimle ne kadar olur bilemiyorum .
1 sırt çantasıyla gidip 2 xl bavul bir xl el cantası ve sırt çantasıyla döndüm.:)

Giden tüm öğrencilerin Amerika'da ucuz olması nedeniyle özellikle elektronik alışverişi yaptığını duyuyoruz. Sen de yanında ikinci bir bavulla gelenlerden misin?
Allah var sadece, ikinci bavul değil ekstra 3 bavulla dönenlerdenim:)

Amerika'ya gitmeden önceki Amerika hakkındaki düşüncelerin ve döndükten sonraki düşüncelerin arasındaki farkları anlatabilir misin? Tekrar Amerika'ya gitmeyi düşünüyor muydun?
Amerika'ya gitmeden once içimde biraz da olsa korku vardı. Çünkü İngilizcem konuşma olarak sıfırdı. Gitme amacım İngilizcemi geliştirmekti ve anlaşılamamaktan korkuyordum açıkçası. Döndükten sonra seneye aynı yere mi gitsem yoksa California'ya mı gitsem diye düşünmeye başladım.

System managerimin da dediği gibi İngilizcem %100 değişti ve paranın ne zor şartlarda kazanıldığını gördüm. Buna göre daha dikkatli harcamaya başladım. Beğenmeyip, burnumla ittiğim Türk yemeklerinin kıymetini de anladım.

Amerikalıların Türklere karşı yaklaşımı nasıldı? Tanıştığın insanlar Türkiye'yi tanıyorlar mıydı?
Evet... herkes Türkiye'yi tanıyordu ve özellikle İstanbul'u... Türkiye'liyim dediğimde direkt İstanbul'lu musun diye soruyorlardı.:) Bazıları da TURKEY dediğimde hindi sesi çıkarıp, gülüyorlardı ve en çok sinirimi bozan da bu oluyordu. :(

Amerika'daki iş hayatı hakkında ne düşünüyorsun? Amerika'da çalışma koşulları nasıldı? Türkiye ile karşılaştırabilir misin?
İnsana verilen değer tabii ki daha fazlaydı.. Rahatlarına çok düşkünler.
Mesela benim işyerimde müşteri geliyor, alacağı ayıyı seçiyor. Bizim Amerikalı satış elemanları elyafını dolduruyor ve müşteriyle hiç ilgilenmeden gelip oturmaya başlıyorlardı.
Ben ve diğer arkadaşım Türkiyede'ki sistem gibi son dakikaya kadar müşteriye yardım ediyorduk. Giderken tatlı bir gülümseleri bize yetiyordu. :) Hatta günün birinde ikiz kızları olan bir baba bana ...$ uzattı. Ben de şasırdım çünkü alacağı oyuncağın fiyatını söylememiştim henüz. Adam benim şaşırdığımı anladı ve tips(bahşiş) dedi yardımın için. Ben şaşırdım çünkü benim görevim zaten dedim.:)

Programın İngilizceni geliştirdiğini düşünüyor musun?
%100 desem hiç yanlış olmaz. Bunu onaylayan sadece ben değilim, arkadaşlarım, hocalarım ve ailem de aynı fikirde.

Bildiğin gibi bu program farklı ülkelerden öğrencilerin katıldığı bir program. Senin gibi Work and Travel programına "başka ülkelerden katılmış öğrencilerle tanıştın mı? Hangi ülkelerden arkadaşların oldu? Hala görüştüğün arkadaşların var mı?
Evet Rusya'dan, Polonya'dan, Bulgaristan'dan, Romanya'dan, Ukrayna'dan tanıştığım arkadaşlarım oldu. Hatta oda arkadaşım Romanyalıydı, hepsiyle hala görüşüyorum. Seneye aynı yere gitme planları yapmaya bile başladık.

Amerika'ya gidip gerçek aşkını bulduğunu söyleyen öğrencilerimiz oluyor. Röportajımızın biraz da magazinsel boyutu olsun:) Duygusal olarak bir şeyler hissetiğin biri oldu mu?
Tabii ki hayırrrrrr :) Amerikalı erkeklere mi, güvenmişler zavallılar:)

Yemek konusunda sıkıntı yaşadın mı? Bizim yemeklerimizi özledin mi? Annenin en çok hangi yemeğini özledin:)?
Tabii ki en büyük sıkıntımdı yemek konusu. Özlemek ne kelime bunun için anlatacak kelime bulamıyorum :( Benim ikinci işim otelin cafesinin mutfağı olduğu için orda çok değişik tatlar denemiş oldum. Güzeldi yaa, şimdi gözlerim yaşardı.:)

Amerika'da kaldığın süre zarfında aklında kalan bir hatıranı Work and Travel'a katılmayı düşünen öğrenci okurlarımızla paylaşır mısın?
Ben bu soruyu şöyle değiştirmek istiyorum ve çok şaşırdığım bir olayı anlatmak istiyorum.
Ben oyuncak ayı satan oyuncak mağazasında çalırken, satılan her oyuncak ayı için "Adoption Certicate'i" hazırlanıyordu. Burada ayının adı ve doğum tarihi yazıyordu.

Amerikalı aileler çocuğunun oyuncak ayısının doğum gününde bu oyuncak ayıya hediye olarak 250$-300$ hediye ayı kıyafeti, sandalyesi falan alıyorlardı. Bu benim çok şaşırdığım bir olaydı ve bunu sizinle paylaşmak istedim.

Vize mülakatından korkan öğrencilerimiz için söylemek istediğin bir şey var mı?
Ben de onlar arasındaydım ama ADVİS Work and Travel'ın desteğiyle bu korkum kalktı. Az e-mail atmadım çok korkuyorum yaaa, alamazsam diye. Ama korktuğuma da değmedi. :) Bana 2 soru soruldu.
Hangi okulda okuyorsun? Amerikada nereye gidiyosun? Bu kadar:)

Work and Travel programına öğrenci gönderen pek çok firma var. Öğrenciler firma seçimi yaparken sence neye dikkat etmeli?
İlgi, güven, tecrübe ve deneyim. Bunları da bana gore sağlayan tek firma ADVİS Work and Travel :)

Senin ADVİS Work and Travel'ı seçmendeki en önemli etken neydi?
Kısaca ilgiydi. Benim okulumda ADVİS Work and Travel'ın verdiği seminerden yaklaşık 1 sene sonra googledan bütün firmaları arattım. Hepsinin Work and Travel sayfasından form doldurdum. Amerika'ya gitmek gibi bir niyetimin olduğunu, bana nasıl yardımcı olacaklarını sordum. Diğerlerinden hiç ses bile çıkmadı beni 5dk sonra arayan ADVİS Work and Travel'dan Arzu Abla'ydı :)

Amerika'ya ADVİS Work and Travel aracılığı ile gittiğine memnun musun?
Evet, çok memnunum ki seneye bir daha ADVİS Work and Travel'ı tercih edeceğim ve bütün arkadaşlarıma da öneriyorum.

Amerika'dayken ADVİS Work and Travel'i araman ve yardım istemen gerekti mi? Beklediğin yardımı alabildin mi? Amerika'da bulunduğun süre boyunca ADVİS Work and Travel danışmanlık hizmeti sunmaya devam etti mi?
Amerika'da bulunduğum sürece ADVİS Work and Travel'ın bizi yönlendiren e-maillerini aldım. SSN ile ilgili, elektronik alışverişi ile ilgili, ne zaman nerden indirimli alışveriş yapabileceğimizle ilgili... Bunlar sadece aklımda kalanlar:)

Senin için "Work and Travel" neyi ifade ediyor? Gelecek yıl tekrar gidecek misin?
Benim için Work and Travel yepyeni hayata yeniden gelmiş bir FATOŞ'u ifade ediyor. Eğer ben istersem yapamayacağım şey olmadığını anladım. Tek başıma bir bayan olmama rağmen cesaret edip, tek başıma gittim daha ne diyebilirim ki.....Kesinlikle evet gelecek yıl tekrar gideceğim:)